هرچی هیچی

قبل از سلطنت انوشیروان ، ارتش ایران تنها یک فرمانده کل داشت که " ایران سپاهبذ " نامیده میشد. ولی انوشیروان ایرانشهر را به چهار استان تقسیم کرده و برای هر استانی یک فرمانده کل تعیین کرد و با اینکار هم پادشاه ساسانی هر موقع که نیاز داشت میتوانست سرباز اجیر کند و هم از قدرت اشرافیت میکاست( به تقلید از پیام جنبش مزدک ).هریک از چهار فرمانده فوق که دبیران نظامی نیز بودند با دریافت حقوق کافی از دربار مامور آموزش نظامی سربازان و اجیر کردن سرباز از نقاط تحت فرمانشان بودند. این فرماندهان از نجیب زادگان نیز بودند.
آمیانوس ، مورخ رومی درباره این فرماندهان گوید: همگی آنها خوش اندام و خشن هستند ، از ریش و موی مجعد خود به دقت نگهداری میکنند ، سنگ و فلزات قیمتی به خود می آویزند ، همیشه حتی در مهمانی ها مجهز به شمشیر هستند ، پرگو و درنده خویند ، بهترین رزمندگان جهان هستند و مردانی دلیرند که دشواری های میدان جنگ را تحمل میکنند.
این فرماندهان برای اسواران یا سواره نظام خود معلم خصوصی میگرفتند که به آنها اصطلاحا مودب اساوره میگفتند( تعلیم دهنده سواران ). به نوشته تنسر این معلمان از ماموران عالی رتبه محسوب میشدند و وظیفه اصلی آنها رفتن به شهرها و روستاها بود تا به تعلیم سواران و آشناسازی آنان به تکالیف جنگی و شیوه های نبرد بپردازند. به همین خاطر عده از مورخان کنونی ارتش ساسانی را مسلط بر تئوری های مدرن نظامی دانسته اند. از شعر های فردوسی چنین بر می آید که در روزگار ساسانی همه جوانان میبایست خدمت کنند و هنر های رزمی بیاموزند:
به درگاه چون گشت لشکر فزون
فرستاد بر هر سویی رهنمون

که تا هرکسی را که دارد
پسر نماند که بالا کند بی خود

سواری بیاموزد و رسم جنگ
به گرز و کمان و به تیر خدنگ

چو کودک زکوشش به نیرو شدی
به هر جستی در پی آهو شدی

ز کشور به درگاه شاه آمدی
بدان مامور بارگاه آمدی

نوشتی عرض نام و دیوان اوی
بیاراستی کاخ و دیوان اوی

چو جنگ آمدی نو رسیده جوان
برفتی ز درگاه با پهلوان
در ارتش ساسانیان کسانی که دوره نظام وظیفه را می گذراندند ، به مانند ارتش های مدرن امروزی دوره های آموزشی را گذرانده و در مناطق مرزی امپراتوری در بالای برج ها و قلعه های جنگی نگهبانی میکردند.
 تاریخ سیاسی ساسانیان ، دکتر محمد جواد مشکور ، انتشارات دنیای کتاب